"De burger heeft recht op informatie van de overheid." Hieraan voldoen is het hoofddoel van overheidscommunicatie. Burgers moeten het beleid van de overheid kunnen beoordelen en beïnvloeden. Deze informatieplicht van de overheid is vastgelegd in de Grondwet en in de Wet Openbaarheid van bestuur (WOB).

Kaders voor overheidscommunicatie

De communicatieprofessionals bij de Rijksoverheid moeten bekend zijn met een aantal kaders voor de overheidscommunicatie, zoals gevormd door de Grondwet en de WOB. Hieruit vloeien voort de afspraken en spelregels die door de VoorlichtingsRaad zijn gemaakt over overheidscommunicatie, waarvan de Uitgangspunten overheidscommunicatie (de 'principia') de belangrijkste zijn. Dienst Publiek en Communicatie (DPC) van het ministerie van Algemene Zaken ondersteunt de departementen bij het gezamenlijk verbeteren van de communicatie met publiek en professionals. DPC biedt daarvoor een aantal rijksbrede communicatiediensten. Alle departementen en uitvoeringsinstanties van het Rijk kunnen bij DPC terecht.

Afspraken overheidscommunicatie

Binnen de Rijksoverheid zijn verschillende afspraken gemaakt die ervoor zorgen dat alle departementen vanuit dezelfde principes communiceren. Een samenvatting van de belangrijkste afspraken vind je in de Uitgangspunten. Zo moet de overheid bijvoorbeeld altijd duidelijk als afzender worden benoemd. Ook is de communicatie van de Rijksoverheid altijd gericht op de inhoud van beleid en niet op de persoonlijke 'imagebuilding' van bewindspersonen. Een bewindspersoon zal dus ook nooit figureren in een spotje van de Rijksoverheid. Ook maakt de Rijksoverheid in haar communicatie altijd melding van de beleidsfase waarop de informatie betrekking heeft: is het al door het parlement aanvaard of niet?

Overlegorganen overheidscommunicatie

Het belangrijkste interdepartementale overlegorgaan op het gebied van overheidscommunicatie is de Voorlichtingsraad (VoRa). De VoRa is een onafhankelijke ambtelijke adviesraad op het gebied van overheidscommunicatie. Leden van de VoRa zijn de directeuren Communicatie van de ministeries. De Commissie Rijksoverheidscommunicatie (CRC) adviseert de VoRa gevraagd en ongevraagd over de ontwikkeling (en afstemming) van gemeenschappelijk beleid op het gebied van corporate communicatie, beleidscommunicatie, interne communicatie en de inzet van online communicatie. De focus ligt hierbij op het maken van rijksbrede afspraken en het voorzien in kennisuitwisseling. Voor de leden geldt dat zij moeten voldoen aan twee voorwaarden: mandaat binnen het eigen departement en diversiteit in disciplines.

Filmpje over overheidscommunicatie

Dit filmpje geeft een korte uitleg over het hoe en waarom van overheidscommunicatie. Het is gemaakt voor en door communicatieprofessionals bij het Rijk, om hun kennis over het vak te vergroten, de discussie aan te zwengelen en om van elkaar te leren.