Archiefwet (Webarchivering)

Rijksoverheidswebsites zijn officiële publicaties van de overheid. De Rijksoverheid is verantwoordelijk voor het  archiveren van deze websites, zodat de websites nu en in de toekomst te gebruiken zijn. Voor verschillende doeleinden. Door verschillende doelgroepen.

Archiveren Rijksoverheidswebsites

Redenen om websites van de Rijksoverheid te archiveren:

  • bezoekers kunnen rechten ontlenen aan publicaties;
  • websites zijn een onderdeel van ons cultureel erfgoed;
  • websites moeten beschikbaar zijn voor wetenschappelijk onderzoek.

Formele basis en verplichting.

Webarchivering in de praktijk

Het rapport 'Webarchivering bij de centrale overheid' van de Erfgoedinspectie (december 2016), beschrijft de status van webarchivering van de Rijksoverheid.

De belangrijkste conclusie uit dit rapport is: Een beleidskader en specificaties ontbreken voor het archiveren van overheidswebsites en uitingen op social media. Overheidsorganisaties hebben onvoldoende handvatten voor het archiveren van hun websites en officiële uitingen op social netwerksites.

Inmiddels werken het programmabureau 'Rijksprogramma Duurzaam Digitale Informatiehuishouding' (waarin OCW en BZK vertegenwoordigd zijn), Dienst Publiek en Communicatie en het Nationaal Archief samen aan beleidskaders en specificaties.

Het project Webarchivering

Achtergrond en beschrijving van project

Eind 2016 heeft de Erfgoedinspectie (EGI) onderzocht in hoeverre de websites van de centrale overheid gearchiveerd worden. Conclusie van dit onderzoek is dat overheden hun websites onvoldoende archiveren. Dit leidt tot verlies van informatie en is een (juridisch) risico.

Dit rapport leidde tot Kamervragen en daarmee tot een Kamerbrief waarin de minister van OCW toezegt:

  • ‘De Algemene Rijksarchivaris stelt een handreiking op en neemt die in beheer, gericht op de archivering van websites en uitingen op sociale media’;
  • ‘In samenwerking met de Chief Information Officer van de Rijksoverheid (CIO Rijk) zal er tevens een voorstel komen ten behoeve van implementatie van een archiveringspraktijk voor deze media bij organisaties binnen de centrale overheid.’

Het Nationaal Archief (NA) heeft een Richtlijn voor overheden opgesteld. De Richtlijn archiveren overheidswebsites is vastgesteld op 20 december 2018.

In het CIO beraad, 13 februari 2019, is het ‘Kader Websitearchivering Rijksoverheid’ vastgesteld. Daarin zijn afspraken vastgelegd over websitearchivering specifiek voor de Rijksoverheid. Afgesproken is dat alle onderdelen van het Rijk verplicht gebruik maken van de Rijksbrede voorziening voor websitearchivering. Het kader is van toepassing zodra de Rijksbrede voorziening gereed is.

Binnen het programma RDDI (Rijksprogrammma Duurzaam Digitale Informatiehuishouding) loopt het project Websitearchivering Rijk (actielijn 4 uit het Meerjarenplan Informatiehuishouding Rijk) dat als doel heeft te komen tot implementatie van een eenduidige archiveringspraktijk voor openbare websites van de Rijksoverheid.

Stand van zaken

Rijksbrede centrale voorziening websitearchivering
Er zal een rijksbrede centrale voorziening worden gecreëerd waarvoor de Dienst Publiek en Communicatie (DPC van het Ministerie van Algemene Zaken) een aanbestedingstraject uitvoert. DPC heeft in het 2e kwartaal van 2019 een marktonderzoek uitgevoerd naar de haalbaarheid en (on-)mogelijkheden van een aanbesteding voor websitearchivering. Dit onderzoek heeft veel waardevolle informatie opgeleverd. DPC heeft te kennen gegeven in een aanvullende ronde nog een aantal vragen beantwoord te willen hebben. Hiervoor zal een informatiebijeenkomst worden gepland na de zomervakantie, vermoedelijk in september.

Instrumenten voor ondersteuning implementatie websitearchivering
Om Rijksonderdelen te ondersteunen bij de invoering van websitearchivering in de eigen organisatie worden vanuit RDDI nog een aantal instrumenten ontwikkeld bestaande uit onder andere een voorstudie ten behoeve van de implementatie websitearchivering voor Rijksonderdelen en een model toets AVG en publicatierecht voor websites. De concepten van deze instrumenten worden afgestemd in de klankbordgroep Webarchivering Rijk. Deze instrumenten worden gebundeld in een toolkit voor zorgdragers. Deze is eind 2019 gereed.

Projectleiding Programma Rijk aan Informatie/ CIO Rijk: Jeanine van Dijk
Projectleiding Nationaal Archief: Franciska Overduin
Projectleiding Dienst Publiek en Communicatie: Jeroen Jansen