Archiefwet (Webarchivering)

Rijksoverheidswebsites zijn officiële publicaties van de overheid. De Rijksoverheid is verantwoordelijk voor het  archiveren van deze websites, zodat de websites nu en in de toekomst te gebruiken zijn. Voor verschillende doeleinden. Door verschillende doelgroepen.

Archiveren Rijksoverheidswebsites

Redenen om websites van de Rijksoverheid te archiveren:

  • bezoekers kunnen rechten ontlenen aan publicaties;
  • websites zijn een onderdeel van ons cultureel erfgoed;
  • websites moeten beschikbaar zijn voor wetenschappelijk onderzoek.

Formele basis en verplichting.

Webarchivering in de praktijk

Het rapport 'Webarchivering bij de centrale overheid' van de Erfgoedinspectie (december 2016), beschrijft de status van webarchivering van de Rijksoverheid.
De belangrijkste conclusie uit dit rapport is: Een beleidskader en specificaties ontbreken voor het archiveren van overheidswebsites en uitingen op social media. Overheidsorganisaties hebben onvoldoende handvatten voor het archiveren van hun websites en officiële uitingen op social netwerksites.

Inmiddels werken het programmabureau 'Rijk aan Informatie' (waarin OCW en BZK vertegenwoordigd zijn), Dienst Publiek en Communicatie en het Nationaal Archief samen aan beleidskaders en specificaties.

Het project Webarchivering

Achtergrond en beschrijving van project

Eind 2016 heeft de Erfgoedinspectie (EGI) onderzocht in hoeverre de websites van de centrale overheid gearchiveerd worden. Conclusie van dit onderzoek is dat overheden hun websites onvoldoende archiveren. Dit leidt tot verlies van informatie en is een (juridisch) risico.

Dit rapport leidde tot Kamervragen en daarmee tot een Kamerbrief waarin de minister van OCW toezegt:

  • ‘De Algemene Rijksarchivaris stelt een handreiking op en neemt die in beheer, gericht op de archivering van websites en uitingen op sociale media’;
  • ‘In samenwerking met de Chief Information Officer van de Rijksoverheid (CIO Rijk) zal er tevens een voorstel komen ten behoeve van implementatie van een archiveringspraktijk voor deze media bij organisaties binnen de centrale overheid.’

Het Nationaal Archief (NA) heeft een (concept) Richtlijn voor overheden opgesteld. Communicatie over de Richtlijn vindt plaats op het kennisplatform Kennisnetwerk Informatie en Archief.
De eerste versie van de Richtlijn archiveren overheidswebsites bestaat uit:

  • Een algemene inleiding op de concepten en achtergronden van (websites)archivering;
  • Een stappenplan voor het verzorgen van websitesarchivering binnen een overheidsorganisatie.
     

Nadat de Richtlijn archiveren overheidswebsites: deel I, publiekscommunicatie is vastgesteld, stelt  het programma ‘Rijk aan Informatie’ (RaI) een implementatieplan op ten  behoeve van de implementatie bij de centrale overheid.

Uitgangspunt van de implementatie bij het Rijk is dat de eigenlijke websitearchivering, door middel van een Europese Aanbesteding voor in ieder geval de Rijksoverheid, wordt uitbesteed aan een daarin gespecialiseerde leverancier. Het Inkoopuitvoeringscentrum (IUC) Communicatie van Dienst Publiek en Communicatie (DPC), zal deze Europese aanbesteding uitvoeren.

Kader Webarchivering Rijksoverheid

Voortbordurend op de Richtlijn archiveren overheidswebsites: deel I, publiekscommunicatie van het NA, stelt de CIO Rijk een ‘Kader Webarchivering Rijksoverheid’ op. Hierin staan specifieke keuzes over webarchivering bij de Rijksoverheid. Dit kader is een integraal onderdeel van de Europese aanbesteding webarchivering.

Implementatieplan

Nadat het kader is uitgewerkt, volgt de implementatiefase. Het gaat hierbij om het creëren van een centrale voorziening (middels een aanbesteding inregelen van de harvesting door een marktpartij) en het aansluiten van rijksoverheidswebsites op deze voorziening. Daarna is het doel om te komen tot een gestandaardiseerde overbrenging, waarbij er wordt gestreefd naar vervroegde overbrenging naar het NA.

De aanbestedingstukken van de Rijksoverheid worden openbaar gemaakt en gedeeld en bestaan in ieder geval uit inhoudelijke eisen aan de webarchivering, eisen aan de leverancier en eisen aan de dienstverlening.

Stand van zaken

Het Nationaal Archief is momenteel bezig de reacties van de openbare review (van de conceptversie Richtlijn archiveren overheidswebsites voor publiekscommunicatie) te verwerken. De Standaardisatieraad van het Nationaal Archief stelt na het verwerken van de verbetervoorstellen de Richtlijn vast.

Projectleiding Programma Rijk aan Informatie/ CIO Rijk: Jeanine van Dijk
Projectleiding Nationaal Archief: Franciska Overduin
Projectleiding Dienst Publiek en Communicatie: Jeroen Jansen

Contact

De Dienst Publiek en Communicatie/Online Advies/Team Kwaliteit & Innovatie onderhoudt de informatie in dit onderwerp.
Neem voor vragen, aanvullingen en/of verbeteringen contact op met kwaliteit@minaz.nl.