VoRa-werkprogramma 2026 - 2029 - Staan voor betrouwbare informatie

Inleiding

De wereld verandert snel. Technologische ontwikkelingen, maatschappelijke veranderingen en crises maken betrouwbare overheidscommunicatie belangrijker dan ooit. Dat vraagt om een overheid die luistert, verbindt en samenwerkt, en de mens centraal zet.

Het VoRa-werkprogramma 2026–2029 bouwt hiermee voort op de VoRa-koersbrief. Vanuit vier prioriteiten werken we aan een overheid die beter aansluit bij de behoeften van vandaag en morgen. Deze prioriteiten hangen nauw met elkaar samen. Zo begint ons werk bij betekenisvol contact met de samenleving. Dat contact verschuift steeds meer naar de digitale wereld, wat vraagt om bewuste keuzes rondom de inzet van nieuwe technologieën. Dit kunnen we niet alleen: juist door met andere disciplines en partners samen te werken, delen we kennis en expertise. Alleen zo bouwen we aan een weerbare organisatie die betrouwbaar communiceert, ook in crisistijd.

Het werkprogramma geeft richting, maar blijft flexibel. In een wereld die continu verandert, werken we agile en sturen we bij waar nodig. We bouwen daarbij verder op adviezen uit onze communicatiegremia en sluiten zoveel mogelijk aan bij bestaande initiatieven, zoals de taskforces en overheidsbrede programma’s.

We kijken ernaar uit om hier samen mee aan de slag te gaan.

Prioriteit 1. Contact

Contact en dialoog door de bril van ambtelijk vakmanschap

Aanleiding en doel

De Rijksoverheid kan het contact met de samenleving nog verder versterken. Als we in contact staan met de mensen om wie het gaat, weten we beter wat er speelt in de praktijk. Dit is essentieel voor de ontwikkeling van beleid. Niet alleen om beter aan te sluiten bij de behoeften in de samenleving, maar ook om de relaties met stakeholders te onderhouden.

Met deze prioriteit versterken we de Rijksoverheid in het organiseren van contact, dialoog en transparante relaties met de samenleving. Zo dragen we bij aan sterker ambtelijk vakmanschap.

Acties

Goed beleid begint bij betekenisvol contact met mensen, ondernemers en organisaties. Daarom richten we ons op de signalen uit en dialoog met de samenleving en het opbouwen van relaties.

1. Signalen uit de samenleving beter herkennen

We willen beter begrijpen wat er speelt in de samenleving. Daarom:

• ontwikkelen we nieuwe manieren om signalen op te halen, bijvoorbeeld met data-analyse en AI;
• gebruiken we meer verschillende bronnen, zoals publiekscontact, communities en podcasts;
• vertalen we signalen beter naar beleid en uitvoering;
• versterken we de samenwerking en kennisdeling binnen de Rijksoverheid.

2. De dialoog met de samenleving beter organiseren

Er gebeurt al veel op het gebied van het gesprek aangaan met de samenleving, maar kennis en ervaring worden nog te weinig gedeeld. Daarom:

• verzamelen en delen we goede voorbeelden en werkwijzen;
• versterken we de expertise in stakeholdermanagement;
• ontwikkelen we een gezamenlijke visie op de rol van communicatie in beleidsontwikkeling.

3. Transparante en duurzame relaties opbouwen

Dialoog gaat niet alleen over meepraten, maar ook over duidelijke verwachtingen en langdurige samenwerking. Daarom:

• investeren we in trainingen en vaardigheden voor contact, dialoog en het onderhouden van relaties;
• maken we vooraf duidelijk wat het doel van samenwerking is;
• laten we zien wat er met inbreng van mensen en organisaties gebeurt;
• versterken we vaardigheden om gesprekken te voeren in een complexe maatschappelijke en politieke omgeving.

Prioriteit 2. Technologische ontwikkelingen die de online informatievoorziening raken

Overkoepelende online strategie voor betrouwbare informatievoorziening

Aanleiding en doel

Technologische ontwikkelingen bieden kansen voor overheidscommunicatie om met meer mensen en organisaties in contact te komen. Daarom zetten we online communicatiemiddelen in die aansluiten bij de behoeften van de samenleving én bij de rol van de communicatiediscipline. Omdat het digitale landschap snel verandert, is het belangrijk om binnen de Rijksoverheid samen op te trekken bij technologische ontwikkelingen en vraagstukken rond de online informatievoorziening.

Met deze prioriteit onderzoeken we welke middelen en kanalen het beste werken om mensen te bereiken. Op basis daarvan passen we onze online communicatiestrategie aan. Daarbij hebben we ook aandacht voor uitdagingen, zoals privacy en afhankelijkheid van digitale platforms.

Acties

We werken aan een samenhangende en toekomstbestendige aanpak voor online communicatie van de Rijksoverheid. Daarbij zorgen we voor goede afstemming tussen websites, sociale media en nieuwe technologieën zoals AI. Zo maken we overheidsinformatie beter vindbaar, begrijpelijk en betrouwbaar. Dit vraagt om nauwe samenwerking tussen communicatie, beleid, informatievoorziening en technologie. Daarom investeren we in onze samenwerkingen. Tegelijk houden we ruimte voor innovatie en experiment.

1. Strategie voor online communicatie

We ontwikkelen een gezamenlijke strategie voor online communicatie. Daarin brengen we websites, sociale media en AI samen in één aanpak voor betrouwbare en toegankelijke overheidsinformatie. De strategie bestaat uit verschillende onderdelen:

• een afwegingskader voor de inzet van sociale media;
• één herkenbare en betrouwbare online bron van overheidsinformatie;
• verantwoord gebruik van (Gen)AI in overheidscommunicatie;
• grip op webportfolio;
• een strategie voor betaalde online publiekscampagnes;
• in samenhang met de verkenning van de grondtoon van de dienstverlenende overheid (prioriteit 1overheid).

2. Bestaande richtlijnen en beleid versterken

Daarnaast werken we aan bestaande trajecten, zoals:

• richtlijnen voor aanwezigheid op sociale media;
• een uniforme domeinnaamextensie voor de Rijksoverheid;
• beleid voor het bewaren en archiveren van socialmediacontent.

3. Doorlopend: verbinden en kennis delen

We versterken de samenwerking tussen communicatie, CIO’s, beleidsdirecties en andere betrokken partijen. Zo kunnen we sneller inspelen op technologische ontwikkelingen en betere keuzes maken.

Daarnaast bouwen we aan een rijksbrede community voor kennisdeling over online communicatie en technologie, onder andere via kennissessies en digitale netwerken.

Prioriteit 3. Weerbaarheid

Werken aan vanzelfsprekendheid

Aanleiding en doel

We leven in een land waarin veel vanzelfsprekend lijkt. Maar om dat zo te houden, moeten we ons voorbereiden op de uitdagingen van morgen. Internationale ontwikkelingen en crises, zoals oorlog, natuurrampen of een energiecrisis, hebben steeds vaker direct invloed op Nederland. Dit heeft ook gevolgen voor de manier waarop de overheid communiceert.

Met deze prioriteit bereiden we ons als communicatiediscipline actief voor op onverwachte situaties. We brengen risico’s in beeld, werken scenario’s uit en ondersteunen inwoners, bedrijven en medewerkers bij het maken van keuzes. Daarbij zorgen we dat de Rijksoverheid ook in moeilijke situaties transparant, toegankelijk en verbonden blijft met de samenleving.

Acties

De VoRa heeft de verantwoordelijkheid om vanuit communicatie bij te dragen aan een weerbare Rijksoverheid. We richten ons hierbij in het bijzonder op het voorbereiden van de communicatiedirecties. Anderzijds faciliteren we de communicatie die gericht is op het bevorderen van de weerbaarheid van de samenleving. Bij de uitwerking staan daarom zowel organisatie- als communicatiedoelen.

1. Weerbare samenleving

Via communicatie dragen we bij aan het weerbaarder maken van de samenleving, onder andere via de Denk vooruit-campagne (van de NCTV). We trainen medewerkers om ook in crisissituaties zorgvuldig en binnen de regels van de rechtsstaat te communiceren. Daarnaast werken we samen met media en rampenzenders, vergroten we de bewustwording over mis- en desinformatie en spreken we onjuiste informatie actief tegen.

2. Weerbare overheid

We zoeken steeds naar een balans tussen openheid, veiligheid en transparantie, zeker in tijden van grotere dreiging. Daarbij maken we ook duidelijk welke afwegingen de overheid maakt.

3. Weerbare relaties

We versterken de samenwerking met communicatieafdelingen van ketenpartners en oefenen vaker samen. Ook zorgen we dat overheidsinformatie makkelijk gedeeld en gebruikt kan worden door anderen.

4. Weerbare medewerkers

We brengen in kaart welke medewerkers ingezet kunnen worden tijdens crises en ondersteunen hen daarbij. Bij internationale crises onderzoeken we of ambassades kunnen helpen als communicatie- en crisislocatie.

5. Weerbare communicatie

We zorgen dat belangrijke overheidsinformatie ook beschikbaar blijft bij digitale verstoringen. Daarnaast besteden we extra aandacht aan groepen die de overheid niet altijd voldoende bereikt.

Prioriteit 4. Samenwerken als 1overheid

Groot denken, klein doen

Aanleiding en doel

In ons contact moeten de behoeftes en vragen van mensen centraal staan. Dat kan alleen als we als communicatiediscipline samenwerken en kennisdelen: tussen de kerndepartementen en met publieke dienstverleners en lokale overheden. Maar ook met andere disciplines, zoals ICT, dienstverlening en beleid.

Met deze prioriteit willen we als communicatiediscipline beter aansluiten op andere vakgebieden en overheidsorganisaties en een actievere rol spelen bij overheidsbesluiten die ons raken. Bijvoorbeeld om ingewikkelde taal of een stapeling van communicatie te voorkomen.

Acties

De ambitie om de samenwerking te verbeteren is groot. Daarom beginnen we met concrete en haalbare stappen: binnen de communicatiediscipline, de Rijksoverheid en overheidsbreed.

1. Meer samenwerken op omgevingsanalyses

Departementen maken vaak vergelijkbare analyses over wat er speelt in samenleving, media en politiek. We onderzoeken hoe we hierin beter kunnen samenwerken, kennis kunnen delen en werkzaamheden slimmer kunnen bundelen.

2. Meer regie op Rijksportaal

We werken aan duidelijke afspraken en betere aansturing van Rijksportaal (intranet), zodat informatie voor medewerkers beter georganiseerd en makkelijker vindbaar wordt. We doen dit samen met bedrijfsvoering en ICT.

3. De grondtoon van de dienstverlenende overheid

Mensen moeten makkelijk hun weg kunnen vinden binnen de overheid. Daarom verkennen we of een gezamenlijke basis voor communicatie – een grondtoon - kan helpen om dienstverlening van de overheid duidelijker en herkenbaarder te maken. Wat is onze belofte aan de samenleving? Hoe herken je de overheid? Wat mag je verwachten van de dienstverlening van de overheid?

4. Doorlopend: samenwerken en verbinden

We houden overzicht op belangrijke ontwikkelingen binnen de overheid en zorgen ervoor dat de communicatiediscipline op de juiste plekken betrokken is. Ook delen we goede voorbeelden van samenwerking en helpen we deze breder toe te passen. Daarnaast blijven we betrokken bij grote overheidsbrede trajecten, zoals, de vernieuwing van Overheid.nl, werken met Levensgebeurtenissen en de Belevingsruimte (radio 1400).