Hoe kan de overheid mensen meer overzicht bieden als zij contact hebben met verschillende overheidsorganisaties?
Bij levensgebeurtenissen als studeren en overlijden moeten mensen veel regelen met verschillende overheidsorganisaties. Hoe ervaren mensen dat? En hebben mensen meer behoefte aan eenheid in communicatie en dienstverlening als ze met meerdere overheidsorganisaties contact hebben? Deze vragen stonden centraal in het onderzoek: Hoe kan de overheid mensen meer overzicht bieden als zij contact hebben met verschillende overheidsorganisaties? In dit factsheet lees je de belangrijkste inzichten.
Doel onderzoek
Inzicht krijgen in de behoefte van mensen aan eenheid in communicatie en dienstverlening wanneer zij in een levensgebeurtenis met meerdere overheidsorganisaties contact hebben.
Mensen willen overzicht kunnen krijgen over wat ze moeten regelen wanneer zij te maken hebben met verschillende overheidsorganisaties
Mensen missen nu regelmatig overzicht over wat ze moeten regelen als zij in een levensgebeurtenis met meerdere overheidsorganisaties te maken hebben. Zij wensen een visueel herkenbare klantreis waar de afzonderlijke informatie en diensten van uiteenlopende (overheids)organisaties rondom een levensgebeurtenis samenkomen en op een visueel duidelijke manier aan elkaar verbonden worden.
Mensen verwachten een proactieve rol van een overkoepelende, verantwoordelijke overheidspartij die hen meteen aan het begin van een levensgebeurtenis de mogelijkheid geeft om helderheid en overzicht te krijgen over wat ze moeten regelen met de overheid. Binnen 1 aaneengeschakelde reis en als eerste van de communicatieschakels. Als dit vanuit 1 afzender gebeurt dan helpt dat. In ieder geval moet duidelijk zijn wie (welke organisatie) de afzender is en het moet duidelijk zijn dat de ontvangen communicatie bij de betreffende klantreis hoort.
De Rijksoverheid als afzender en haar dienstverlening worden afstandelijk en onpersoonlijk gevonden, de gemeente als warm en persoonlijk. Mensen geven aan dat de Rijksoverheid verantwoordelijk is om ervoor te zorgen dat de klantreis over de verschillende overheidsorganisaties heen visueel herkenbaar is. Ze zien echter de gemeente als het belangrijkste en meest persoonlijke contactpunt binnen deze klantreis. Hierbij hoeft de gemeente voor hen niet per definitie expert te zijn op het vraagstuk. De gemeente moet wel op de hoogte zijn van de tot dan toe afgelegde klantreis. En ze moet hen op weg kunnen helpen om de klantreis effectief voort te zetten.
Mensen willen bij een levensgebeurtenis zelf kunnen kiezen voor extra persoonlijk contact met de overheid
Mensen geven aan dat zij, als zij dat nodig hebben, persoonlijk contact willen kunnen krijgen met een vaste contactpersoon bij de overheid. Enerzijds om bevestiging te kunnen krijgen dat zij de juiste informatie hebben, anderzijds om niet steeds hetzelfde verhaal opnieuw te hoeven vertellen. Daarbij is kennis over de tot dan toe afgelegde klantreis bij de overheid essentieel. Het verschilt per persoon wanneer er extra overzicht nodig is in de klantreis en daarmee wat er van de betreffende overheidsorganisatie wordt verwacht.
Er is geen behoefte aan een nieuw of overkoepelend logo van de overheid naast de huidige bestaande logo's van gemeenten en Rijksoverheid
Mensen geven aan dat de huidige (logo's van) overheidsorganisaties, zoals gemeenten en Rijksoverheid, voldoende vertrouwen bieden en voldoende herkenbaar zijn. Een extra logo dat uitstraalt: hier werken meerdere overheden samen, is door hen niet gewenst. Het roept verwarring op bij mensen.
Wel geven mensen aan dat het prettig is dat, als er sprake is van communicatie van meerdere overheidsorganisaties over hun levensgebeurtenis, er een visueel herkenbare klantreis aan de communicatie en dienstverlening van de overheid kan worden toegevoegd. Deze moet duidelijk maken dat communicatie die ontvangen wordt, bij elkaar hoort en je ondersteunt en activeert om uit te zoeken waar je je in een klantreis bevindt:
Ben ik op de helft van wat ik moet regelen? Wanneer ben ik klaar? Wat kan ik nog verwachten aan brieven van de overheid rond deze levensgebeurtenis?
Om zo meer overzicht over het totaal te krijgen en op die manier meer zelfredzaam te kunnen zijn.
Onderzoeksverantwoording
Er is gebruikgemaakt van co-reflectie. Deze onderzoeksmethode zorgt in 3 stappen voor het verkrijgen van waarheidsgetrouwe en gelaagde inzichten:
- Exploration - Ervaringen en behoeften
- Ideation - Eigen ideeën voor verbetering
- Confrontation - Reactie op ideeën voor verbetering
De gesprekken starten open en verkennend, waarna wordt overgegaan op het tonen van fysieke, analoge prototypes van brieven die potentieel gestuurd kunnen worden door een gemeente, de Rijksoverheid of een uitvoeringsorganisatie. De prototypes bevatten varianten in afzenders: vanuit overheid, gemeente en onafhankelijke partij. Er zijn in 14 dagen circa 40 prototypes ontwikkeld.
Het onderzoek is uitgevoerd onder 10 burgers die (kort geleden) te maken hebben (gehad) met de levensgebeurtenissen Overlijden en Verhuizen. Het gaat om mensen in de leeftijd van 28 jaar tot en met 70 jaar, zowel mannen als vrouwen en zowel laag-, middel- als hogeropgeleiden, afkomstig uit grote en kleinere steden in het Westen van Nederland. De gesprekken vonden plaats bij de mensen thuis.
Het onderzoek heeft plaatsgevonden in november en december 2019.
Bureau Afdeling Buitengewone Zaken (A/BZ).
Dit onderzoek heeft plaatsgevonden binnen het service-designproject 'Eén herkenbare overheid', dat in opdracht van de Voorlichtingsraad is uitgevoerd door bureau Afdeling Buitengewone Zaken (A/BZ). Het programma Mens Centraal adviseerde de opdrachtgever bij de uitvoering van dit project. Doel van dit project was om antwoord te krijgen op de vraag: Hoe kunnen we zorgen voor eenheid in communicatie en dienstverlening waar meerdere overheidsorganisaties bij betrokken zijn, zodat voor mensen duidelijk is dat het gaat om informatie en diensten die de overheid in gezamenlijkheid aanbiedt?
Naast de gesprekken met burgers waarover in dit factsheet verslag wordt gedaan, zijn ook gesprekken met overheidsprofessionals gevoerd.
Meer informatie
Voor vragen kan je terecht bij de onderzoekscommunity voor informatie en dienstverlening, Onderzoekscommunity@minaz.nl.