Trend: Discussie over dataeigenaarschap en macht: nieuwe mensenrechten

De voordelen van datatoepassingen staan vaak op de voorgrond, maar de aandacht voor de schaduwzijden groeit. Het debat gaat daardoor steeds meer over fundamentele kwesties: macht, marktordening en autonomie. Wie is eigenaar van de data? Zijn er nieuwe mensenrechten nodig, zoals het recht om niet gemeten te worden en te kiezen voor menselijk contact? Wie verdient er aan de data? Dit debat wordt vooral gevoerd onder experts. Bedoeld en onbedoeld kan er door het gebruik en beschikbaar stellen van data veel mis gaan. Kwaadwillenden kunnen gegevens bijvoorbeeld benutten voor identiteitsfraude. De overheid wil zelf data benutten, maar moet het gebruik ook begrenzen. Er wordt van de overheid gevraagd om mogelijkheden te creëren, maar ook om ongewenste effecten tegen te gaan en te waken voor misbruik.

Voorbeeld: Wie demonstreerde tegen Trump bij zijn inauguratie?

In juli 2017 werd een huiszoekingsbevel uitgevaardigd tegen DreamHost. Dit hostingbedrijf beheert de website van de organisatie die de protesten tegen Trump coördineerde tijdens zijn inauguratie. De Amerikaanse overheid vroeg gegevens op van een zeer grote groep bezoekers: hun namen, adressen, telefoonnummers en bankrekeningnummers. DreamHost maakte hier bezwaar tegen, en met succes. Opvragen van deze data van zoveel mensen stond niet in verhouding tot het belang van het opsporen van de mensen die betrokken waren bij de rellen. Het zou de grondwettelijke rechten van velen schenden.