Trend: Journalistiek verandert mee; ook meer ‘on demand’

Ondanks de impact van sociale media spelen traditionele nieuwsmedia nog steeds een centrale rol in het volgen van de actualiteit. Wel verandert de journalistiek, onder meer onder invloed van de interactie met het publiek:  

Journalistiek verandert mee; ook meer ‘on demand’
  • Er zijn meer kanalen: bereik van radio en televisie neemt af evenals de oplagen van kranten. Mediatitels zijn op steeds meer verschillende online en sociale platforms aanwezig.
  • Netwerkjournalistiek neemt toe: journalisten staan via sociale media in direct contact met hun lezers en kunnen daardoor hun berichtgeving aanpassen op de behoeften van het publiek. Ze publiceren live, reageren op vragen en reacties, werken samen met lezers en kijkers of bepalen in overleg met hen waar ze in hun publicaties aandacht aan besteden.
  • Het verdienmodel verandert: journalisten kunnen gemakkelijker losse artikelen verkopen via platforms zoals Blendle. Dit maakt het interessant om populaire onderwerpen te kiezen en verleidelijke koppen boven artikelen te plaatsen, zodat meer mensen erop klikken: clickbaits. Veel klikken is onderdeel van het verdienmodel, naast het aantal bezoekers dat er komt. Tegelijkertijd laten redacties zich niet alleen hierdoor leiden. Ze blijven afwegen wat ze publiceren op basis van journalistieke principes.
  • Meer constructieve berichtgeving: doorgaans staan de media bol van oorlog, terreur, schandalen, kommer en kwel. Het is hoe nieuws werkt: wat afwijkt, valt op en heeft daarom nieuwswaarde. Het publiek heeft echter ook behoefte aan goed nieuws. Media spelen daar vaker op in: zij komen af en toe bewust met goed nieuws. En in berichtgeving over problemen komen de context en de oplossingen vaker aan bod. 
  • De robotjournalistiek is in opkomst: robots kunnen een deel van het journalistieke werk automatiseren. Dat gaat vooral om berichten met een voorspelbare structuur. Er bestaat veel scepsis over, maar inmiddels begint automated journalism een serieuze toepassing te worden.

Voorbeeld: Redactievergadering via Facebook Live
Een voorbeeld van netwerkjournalistiek is Omroepwest.nl die het publiek via Facebook laat meedoen met de wekelijkse redactievergadering. De omroep is geïnspireerd door Hearken, dat luisteren betekent: een model voor ‘public-powered journalism’ (wearehearken.com).